In ons dorp was het, zoals in de meeste Vlaamse dorpen twee keer per jaar kermis, een kleine en een grote. Ter gelegenheid van de “kleine kermis” ging de processie uit, en tijdens de “grote kermis” was het jaarmarkt en volksspelen.
Maar steeds werden er frikadellen met krieken gegeten, of zoals wij het noemden bollekes met bollekes. Hierbij kwam er vers wit brood op tafel en werd er koffie gedronken.
De krieken kwamen steevast uit een bokaal, van het merk Ordal. Ordal is nu nog actief in water en fruitsappen, maar was in die tijd ook een verwerker van krieken. De streek rondom Ranst waar Ordal gelegen is, was vooral bekend voor kleinfruit, en de veiling in Broechem was het centrum van de kleinfruithandel (rode bessen, aalbessen of stekebezen, krieken en kersen). Voor de pluk van het fruit werd beroep gedaan op seizoenarbeid uit de streek: huismoeders en hun kinderen. Ik herinner mij nog levendig de lange zomerdagen die van ’s morgens tot ’s avonds gevuld waren met het plukken van rooi bezekes: voor de kinderen een spel, voor de moeders een magere bijverdienste. Toen ik oud genoeg was mocht ik overstappen naar de kriekenpluk. Per kilogram was dit veel beter betaald, maar het was dan ook een lastige karwei, want alle bomen waren nog hoogstam en je had een flinke ladder nodig om de krieken te plukken.
Het gerecht is makkelijk te maken, en dat was waarschijnlijk ook één van de redenen waarom het op tafel kwam.
Het lijkt onbegonnen werk om alle streekgerechten van Vlaanderen op te noemen en te beschrijven. Nochtans is dat precies wat we willen doen. In eerste instantie een lijst aanleggen en die stelselmatig aanvullen. Als aftrap volgt hieronder een sterk persoonlijke lijst van mijn favoriete streekgerechten, vanzelfsprekend sterk beïnvloed door de regio waar ik ben opgegroeid, de kookkunst van mijn moeder en mijn persoonlijke smaak.
- Witloof met hesp in kaassaus uit de oven
- Mosselen – friet
- Filet américain
- Savooiestoemp met spek (tate vooi pek)
- Tomatensoep met ballekens
- Kervelsoep
- Tomaat met garnalen (tomates crevettes)
- Asperges op z’n Vlaams
- Garnaalkroketten
- Aardappelkroketten
- Frieten
- Frikadellen met krieken (bollekes met bollekes)
- Stoofvlees
- Biefstuk met frieten en sla
- Vol au vent
- Konijn
- Fazant met witloof
- Tomaten met ajuin, azijn en olie
- Sperziebonen met spek en ajuinsaus
- Beuling met mosterd
- Gebraad met kroketten en groentenkrans
- Wortelen met doperwten (pekes en ertjes)
- Erwtensoep met korstjes
- Rijstpap
- Pudding
- Gebakken haring met ajuinsaus
- Paling in ’t groen
- Rodekool met appeltjes
- Wafels
- Pannekoeken
- Smoutebollen
- Frietjes van ’t frutkot
- Gebraden kip met frietjes en appelmoes (appelspijs)
- Gebakken patatjes met zo’n lekker korstje daaraan
Het is niet toevallig dat deze blog vandaag wordt opgestart: deze blog wil namelijk een culinaire ronde van Vlaanderen worden.
Net zoals de wielerwedstrijd is het culinaire erfgoed van Vlaanderen een indrukwekkend verhaal. En maar al te vaak wordt hier aan voorbij gegaan. We worden bedolven onder nieuwe recepten en ideeën, van de meest verre landen, fusion is nog steeds in, en er worden zelfs cursussen moleculair koken georganiseerd voor huismoeders. Maar wie maakt er nog rode kool met appeltjes? In welk restaurant kan ik op zondagmiddag met mijn familie terecht om tomatensoep met ballekens, gebraad met groentenkrans en rijstpap te eten?
Het is weinig waarschijnlijk dat de Vlaamse culinaire traditie ooit echt verloren zal gaan. Er zijn zelfs organisaties, zoals de Academie voor de Streekgebonden Gastronomie (het centrum voor culinair erfgoed), die zich bezighouden met het documenteren van deze traditie. Maar dit is voornamelijk academisch. Het gevaar dat de gerechten verloren gaan voor de dagelijkse leefwereld is niet denkbeeldig.
En hier gaat deze blog uiteraard geen verandering in brengen. Maar we gaan wel op zoek naar recepten uit de volkskeuken en naar de culinaire tradities van Vlaanderen. Alle hulp is hierbij welkom: herinneringen, recepten, menu’s ter gelegenheid van familiefeesten, enzovoort. Maar we zijn ook op zoek naar auteurs en fotografen. Kortom iedereen die iets kan bijdragen wordt uitgenodigd te reageren, hetzij via een commentaar, hetzij via een mailtje op autchard (at) gmail (dot) com.
Uiteraard mag het promofilmpje voor de “echte” Ronde niet ontbreken.
Autchard 
